--- mpf: '0.7' title: Zes vragen die we stellen — ESFI Docs url: https://docs.esfi.eu/nl/our-approach/six-questions-we-ask/ mpf-url: https://docs.esfi.eu/nl/our-approach/six-questions-we-ask/index.mpf organization: European Strategy & Future Infrastructure domain: docs.esfi.eu lang: nl updated: '2026-11-03' author: ESFI provenance: human source-hash: db034cdc95036654f11c074880f68801181f7891e27185acd708ebc723074fad toc: - level: 1 text: Zes vragen die we stellen id: zes-vragen-die-we-stellen - level: 2 text: 1\. Kunt u zien waar het kwetsbaar wordt? id: 1-kunt-u-zien-waar-het-kwetsbaar-wordt - level: 2 text: 2\. Kunt u het veranderen wanneer dat nodig is? id: 2-kunt-u-het-veranderen-wanneer-dat-nodig-is - level: 2 text: 3\. Wat blijft werken wanneer iets uitvalt? id: 3-wat-blijft-werken-wanneer-iets-uitvalt - level: 2 text: 4\. Heeft het buiten het lab gewerkt? id: 4-heeft-het-buiten-het-lab-gewerkt - level: 2 text: 5\. Blijft de capaciteit bij u? id: 5-blijft-de-capaciteit-bij-u - level: 2 text: 6\. Kunnen machines het lezen zoals u het bedoelt? id: 6-kunnen-machines-het-lezen-zoals-u-het-bedoelt - level: 2 text: De voorwaarde onder alle zes id: de-voorwaarde-onder-alle-zes - level: 2 text: Hoe we de vragen gebruiken id: hoe-we-de-vragen-gebruiken - level: 2 text: Op deze pagina id: op-deze-pagina spec-origin: esfi.eu content-origin: docs.esfi.eu content-id: esfi:page:our-approach-six-questions-we-ask content-parity: html: true human-visible-source: true hidden-sections: false summary: Zes vragen over elke infrastructuur. Eén voorwaarde onder allemaal. index: true confidence: probable content-type: narrative companion-footer: ESFI — civilization infrastructure · https://esfi.eu companion-contact: mailto:hermes@esfi.eu preferred-representation: mpf companion-scope: cite: true summarize: true train: true index: true relay: true language-variants: en: https://docs.esfi.eu/our-approach/six-questions-we-ask/index.mpf fr: https://docs.esfi.eu/fr/our-approach/six-questions-we-ask/index.mpf nl: https://docs.esfi.eu/nl/our-approach/six-questions-we-ask/index.mpf de: https://docs.esfi.eu/de/our-approach/six-questions-we-ask/index.mpf hr: https://docs.esfi.eu/hr/our-approach/six-questions-we-ask/index.mpf mpf-id: 26a7b19e09fb99bd3cd704f788622cdf72101612022a0f49bbe5c4821a4de530 --- Taal ✕ /nl/our-approach/six-questions-we-ask/index.mpf[bestand openen ↗](/nl/our-approach/six-questions-we-ask/index.mpf)[specificatie ↗](/nl/standards/mpf/0.7)✕ laden… # Zes vragen die we stellen {#zes-vragen-die-we-stellen} **Zes vragen over elke infrastructuur. Eén voorwaarde onder allemaal.** Wanneer we samen met een partner naar een systeem, een dienst of een institutionele functie kijken, keren we terug naar dezelfde zes vragen. Het zijn geen checklist en geen scoringsmodel. Het zijn de hoeken van waaruit we hebben geleerd dat infrastructuur het vaakst zwakker blijkt dan ze eruitziet. Elke vraag correspondeert met een eigenschap die infrastructuur volgens ons nodig heeft om onafhankelijk, duurzaam en op schaal te functioneren. Samen vormen ze onze werkdefinitie van wat iets infrastructuur maakt in plaats van een project, product of belofte. ## 1\. Kunt u zien waar het kwetsbaar wordt? {#1-kunt-u-zien-waar-het-kwetsbaar-wordt} De meeste storingen komen niet zonder waarschuwing. De signalen zijn er meestal, verspreid over verschillende systemen, teams en domeinen, en niemand bekijkt ze samen. Een communicatie-anomalie, een leveranciersprobleem en een personeelstekort kunnen elk op zichzelf routine zijn. Rond dezelfde functie, op hetzelfde moment, zijn ze dat niet. De eigenschap hier is **zichtbaarheid**: het vermogen om te zien waar kwetsbaarheid zich opbouwt voordat ze een crisis wordt. Het is de eerste discipline van ons werk. Dit is wat we bedoelen met [Vroege waarschuwing](/nl/topics/early-warning). ## 2\. Kunt u het veranderen wanneer dat nodig is? {#2-kunt-u-het-veranderen-wanneer-dat-nodig-is} Een systeem kan eigendom zijn, op de juiste plek worden gehost en door de juiste contracten zijn gedekt, en toch onmogelijk te veranderen zijn wanneer een afhankelijkheid moet verschuiven. De eigenschap is **controle**: weten waar afhankelijkheid zit, wie haar bestuurt en of de instelling kan handelen wanneer dat moet. Dit is wat we bedoelen met [Soevereiniteit](/nl/topics/sovereignty). ## 3\. Wat blijft werken wanneer iets uitvalt? {#3-wat-blijft-werken-wanneer-iets-uitvalt} Backups, tweede locaties en continuïteitsplannen zijn gemakkelijk te tellen. Wat telt is of een essentiële functie doorgaat wanneer een specifieke afhankelijkheid verloren gaat, op welk niveau, hoe lang en hoe ze naar normaal terugkeert. De eigenschap is **duurzaamheid**, en ze is alleen betekenisvol wanneer de functie en de storing worden benoemd. Dit is wat we bedoelen met [Veerkracht](/nl/topics/resilience). ## 4\. Heeft het buiten het lab gewerkt? {#4-heeft-het-buiten-het-lab-gewerkt} Een capaciteit die goed presteert in een gecontroleerde omgeving heeft nog niet laten zien dat ze werkt onder de omstandigheden waarvoor ze is gebouwd. Tussen een geslaagde pilot en een gedeployde capaciteit zit een kloof die veel initiatieven nooit oversteken. De eigenschap is **bewijs**: bewijs dat is verzameld onder de omstandigheden die ertoe doen, met de grenzen ervan vermeld. Dit is wat we bedoelen met [Verificatie](/nl/topics/verification). ## 5\. Blijft de capaciteit bij u? {#5-blijft-de-capaciteit-bij-u} Wanneer het externe team vertrekt, weet de instelling dan nog steeds hoe ze wat ze kreeg moet bedienen, onderhouden, veranderen en beoordelen? Of vereist elke verandering dat iemand wordt teruggehaald? De eigenschap is **behoud**: capaciteit die binnen de instelling blijft in plaats van mee te vertrekken met de mensen die haar hebben gebouwd. Dit is wat we bedoelen met [Capaciteitsoverdracht](/nl/topics/capability-transfer). ## 6\. Kunnen machines het lezen zoals u het bedoelt? {#6-kunnen-machines-het-lezen-zoals-u-het-bedoelt} Publieke informatie wordt nu even routinematig door machines gelezen als door mensen. Als een machine moet gokken welk document actueel is, welke vertaling equivalent is of wat de uitgever bedoelt, heeft de instelling een deel van haar publicatiegrens verloren. De eigenschap is **leesbaarheid**: informatie die machines kunnen identificeren en interpreteren zonder haar te reconstrueren. Dit is wat we bedoelen met [AI-readiness](/nl/topics/ai-readiness). ## De voorwaarde onder alle zes {#de-voorwaarde-onder-alle-zes} Elk van deze vragen eindigt op dezelfde plek. Kwetsbaarheid zien vereist iemand die een signaal van ruis kan onderscheiden. Controle vereist iemand die kan beoordelen wat een leverancier claimt. Duurzaamheid vereist iemand die kan zeggen of een test bewijst wat hij zegt. Bewijs vereist iemand die de grenzen van evidence kan herkennen. Behoud vereist mensen die werk kunnen beoordelen dat namens hen is uitgevoerd. Leesbaarheid vereist systemen die een declaratie van een geverifieerd feit kunnen onderscheiden. Die gemeenschappelijke voorwaarde is **oordeelsvermogen**: de toestand waarin een persoon, instelling of systeem kan beoordelen wat anderen produceren en zelfstandig tot een verdedigbare beslissing kan komen. Oordeelsvermogen is geen document dat kan worden overhandigd. Het is een toestand die door praktijk moet worden bereikt en behouden. Elke deelnemer aan een proces — mensen, instellingen en de systemen waarop ze steunen — naar die toestand brengen is uiteindelijk waar ons werk voor dient. Zonder dat hangt elk van de zes eigenschappen af van vertrouwen op iemand anders. ## Hoe we de vragen gebruiken {#hoe-we-de-vragen-gebruiken} We gebruiken deze vragen niet om iemand een score te geven. We gebruiken ze om te vinden waar het gesprek moet beginnen. De meeste instellingen zijn sterk op sommige punten en blootgesteld op andere, en de blootgestelde punten zijn zelden degene die mensen verwachten. In de praktijk zijn één of twee vragen meestal het belangrijkst voor een bepaalde functie. Daar begint het werk. Zie [Waar het werk begint](/nl/our-approach/where-the-work-begins). **Gerelateerd:** [De volgorde](/nl/our-approach/the-sequence) · [Hoe u onze claims leest](/nl/our-approach/how-to-read-our-claims) · [Glossarium](/nl/glossary) ## Op deze pagina {#op-deze-pagina} ESFI — civilization infrastructure · https://esfi.eu